top of page

Bilinçsiz Tasarruflar, Yanlış Öncelikler ve Otel İşletmeciliğinde Trajik Sonuçlar

4 saat önce
3 dakikada okunur
COST SAVING
COST SAVING

"Bir arkadaşımın paylaşımınından kaleme aldığım bir yazı"


Otel ve ağırlama sektöründe yöneticilik yaptığım yıllarda, yatırımcıların ve işletmecilerin "tasarruf" adı altında aldıkları kararların, aslında işletmeye nasıl büyük faturalar çıkardığına defalarca şahit oldum. Oysa kurumsal işletmecilikte temel kural basittir: Operasyonel öncelikler ve maliyet yönetimi profesyonel yöneticilere bırakılmalı; sistemdeki bir risk veya yanlış uygulama raporlandığında, bu uyarılar ciddiyetle dikkate alınmalıdır.


Aksi takdirde yaşananlar sadece bir yönetim krizi değil, doğrudan finansal ve yapısal bir yıkım olur. Geçmişte bizzat deneyimlediğim iki çarpıcı vaka, bu durumun en net kanıtıdır:


Vaka 1: "Güven" ile "Kontrolsüzlüğü" Birbirine Karıştırmak

Üst düzey yönetici olarak göreve başladığım 5 yıldızlı bir otel, Dünyanın en köklü zincirlerinden birine aitti. Ancak içeride hantal bir yapı vardı. Değişime ve kurumsallaşmaya istekli görünüyorlar, fakat karar alma süreçlerinde büyük bir ürkeklik yaşıyorlardı.


İşletmede uzun yıllar çalışmış bazı departman amirlerine karşı sınırsız bir güven duyuluyordu. Oysa ciddi bir oto-kontrol ve denetim mekanizmasının olmadığı yerde, insanın kendi öz evladına güvenirken dahi sistem kurması gerekir.

Bu otelde yaptığım ilk analizde, "Maitre d'Hotel" olarak görev yapan kişiye, üst yönetime olan yakınlığı ve "tasarruf" gerekçesiyle hem Yiyecek-İçecek Müdürlüğü hem de Banket Müdürlüğü görevlerinin yüklendiğini tespit ettim. Dahası, yoğun banket organizasyonlarının sonunda nakit tahsilatları bile bizzat bu kişi yapıyordu.

Büyük bir şehir otelinde bu görevlerden tek birinin bile hakkını vermek zorken, dört kritik sorumluluğu (operasyon + satış + servis + tahsilat) tek elde toplamak, suistimale açık davetiye çıkarmaktır. Yönetim kurulundaki bağlantılarını bildiğim için, bu yapının ilke ve sistem gereği acilen ayrılması gerektiğini nazikçe raporladım. Ancak kurulu düzeni ve menfaatleri bozulanların direnciyle karşılaştım.

Ben o görevden ayrıldıktan tam bir yıl sonra, o çok güvenilen yöneticinin büyük çaplı suistimaller yaptığı tespit edilerek işine son verildiğini duydum. Yönetim kurulundan kimse arayıp "Haklıymışsınız" demedi; çünkü bunu söylemek ciddi bir medeni cesaret gerektirirdi.


Vaka 2: Temeli Çürük Binayı Pazarlamaya Çalışmak

Bir başka otelde Genel Müdür olarak iş başı yaptığımda, çok daha farklı bir manzarayla karşılaştım. Otel sahipleri her gün lobide, resepsiyonun tam karşısında oturup giren çıkanı izliyor; fiyatı yüksek bulup kapıdan dönen walk-in konuklara bizzat özel fiyatlar veriyorlardı.

Düşük ücret politikası nedeniyle Satış ve Pazarlama Müdürü kadrosuna kimseyi ikna edememişlerdi ve benden bir an önce "pazarlama turlarına" çıkmamı bekliyorlardı. Onlara göre içerideki operasyonu kendileri zaten idare ediyorlardı.

Uluslararası zincir otellerde uzun yıllar farklı departmanları yönetmiş ve 5 otel açılışında bulunmuş bir profesyonel olarak, satıştan önce çözülmesi gereken hayati sorunları önlerine koydum:

  • Fiziksel ve Yapısal Riskler: 1999 depreminden kalma binadaki ciddi çatlakların incelenmesi, yetersiz yangın güvenlik sisteminin yenilenmesi ve bodrum katını sık sık basan lağım sorununun çözülmesi gerekiyordu.

  • Hijyen ve Operasyon: Mutfak ve depolar bakımsızdı; soğuk hava depolarında paslanma ve mantarlaşma başlamıştı. Odalarda standardizasyon yoktu.

  • Teknoloji ve Denetim Açığı: Kullanılan yazılım ve donanım yetersizdi. Ön büro raporları muhasebe tarafından denetlenemiyordu. Patronların kapı müşterisine uyguladığı keyfi fiyat politikası, resepsiyonistlere suistimal kapısını sonuna kadar açmıştı.

  • Görev Karmaşası: Burada da F&B Müdürüne aynı zamanda banket ve tahsilat yetkisi verilmişti; üstelik otoparkı olmayan bir otelde yüksek kapasiteli banketler alınıyordu.

Bu gerçekleri anlattığımda "Siz bizim aradığımız profilde bir müdür değilsiniz" diyerek yolları ayırmayı seçtiler. El sıkışıp ayrıldık. Tam 7 ay sonra, otel sahiplerinin "Suistimal kapılarını kendi elimizle açmışız" diyerek F&B Müdürü, Ön Büro Müdürü ve tüm resepsiyon ekibini işten çıkardıklarını öğrendim. Yine bir "Haklıymışsınız" telefonu gelmedi.


Yatırımcılar ve İşletmeciler İçin Çıkarılacak Dersler

Uluslararası standartlarda, denetim kültürü oturmuş köklü yapılardan gelen ve sicili tertemiz bir yöneticiye işletmenizi emanet ediyorsanız, onun uyarılarına kulak vermek işletmenin kendi menfaatidir.

  1. Ucuz İş Gücü Pahalıya Patlar: Üç kişinin yapacağı işi "tasarruf" adı altında tek kişiye yüklemek, kârlılık değil kontrolsüzlük ve suistimal doğurur.

  2. Yüzeysel Bilgi Operasyonu Kurtarmaz: Lobide oturup operasyonu izlemek yöneticilik değildir. Otelcilik, derinlikte yatan görünmez süreçlerin ve oto-kontrol sistemlerinin yönetilmesidir.

  3. İşletme Bir Evlat Gibidir: İşletmenizi kime emanet ederseniz, kurum kültürünüz onun elinde şekillenir. Seçtiğiniz yöneticiye ya yetki verip güvenin ya da baştan yanlış seçim yaptığınızı kabul edin.


Unutmayın; bilinçsizce yapılan her tasarruf, günü geldiğinde hem sermayeden hem de zamandan katbekat fazlasını geri alır. Karar ve tercih elbette yatırımcılarındır.


Kayhan Özen

2005 İstanbul

 
 
 

Yorumlar


bottom of page